{"id":45650,"date":"2025-08-17T12:52:31","date_gmt":"2025-08-17T09:52:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/?p=45650"},"modified":"2025-08-17T12:52:31","modified_gmt":"2025-08-17T09:52:31","slug":"egede-kuraklik-alarmi-bilim-insanlari-uyariyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/2025\/08\/17\/egede-kuraklik-alarmi-bilim-insanlari-uyariyor\/","title":{"rendered":"Ege&#8217;de kurakl\u0131k alarm\u0131: Bilim insanlar\u0131 uyar\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Jafar Safari, y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmada, b\u00f6lgenin 2100 y\u0131l\u0131na kadar nas\u0131l bir kurakl\u0131k e\u011filimine girece\u011fi analiz edildi. Ortaya \u00e7\u0131kan olas\u0131 senaryolara g\u00f6re; kurak ay say\u0131s\u0131 y\u00fczde 40 artabilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-44572\" src=\"https:\/\/ayyildizgundem.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/AW519249_02.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"1473\" \/><\/p>\n<p>\u0130zmir ve \u00e7evresinde etkisini art\u0131ran kurakl\u0131k, b\u00f6lgedeki barajlar\u0131n kritik seviyelere gerilemesine ve baz\u0131 il\u00e7elerde su kesintilerine neden oldu. Ya\u015fanan su krizinin yaln\u0131zca ge\u00e7ici de\u011fil, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle derinle\u015fen uzun vadeli bir problem oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Safari, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Safari, y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmada, Ege B\u00f6lgesi&#8217;nde gelecekte ya\u015fanabilecek kurakl\u0131k senaryolar\u0131 incelendi. CMIP6 iklim modeli verilerinin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, orta (SSP2-4.5) ve y\u00fcksek (SSP5-8.5) emisyon senaryolar\u0131 ele al\u0131nd\u0131. B\u00f6lgenin 2100 y\u0131l\u0131na kadar nas\u0131l bir kurakl\u0131k e\u011filimine girece\u011fi analiz edildi. Sayg\u0131n bilim insanlar\u0131n\u0131 bir araya getiren ara\u015ft\u0131rmada Do\u00e7. Dr. Safari&#8217;ye; \u0130stanbul Geli\u015fim \u00dcniversitesi&#8217;nden Dr. Mustafa Nuri, Bursa Teknik \u00dcniversitesi&#8217;nden Do\u00e7. Dr. Babak Vaheddoost e\u015flik ederken, y\u00fcksek lisans \u00f6\u011frencisi Farzad Rotbeei ise ara\u015ft\u0131rmaya katk\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Verimli havzalar tehdit alt\u0131nda<br \/>\nAra\u015ft\u0131rma, 2041-2100 d\u00f6neminde \u015fiddetli ve a\u015f\u0131r\u0131 kurakl\u0131k ay\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n en y\u00fcksek oldu\u011fu b\u00f6lgelerin B\u00fcy\u00fck Menderes Havzas\u0131 (Ayd\u0131n-Denizli-Mu\u011fla hatt\u0131) ile K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes Havzas\u0131&#8217;n\u0131n bat\u0131 kesimleri (\u00c7e\u015fme, Seferihisar, Sel\u00e7uk ve \u00e7evresi) oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu alanlarda toplam 160 ay\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kan kurakl\u0131k de\u011ferleri dikkat \u00e7ekiyor. K\u00fc\u00e7\u00fck Menderes&#8217;in do\u011fu kesimlerinde ve Gediz Havzas\u0131&#8217;nda ise kurakl\u0131k riski devam ediyor. Orta emisyon senaryosuna g\u00f6re 2070-2099 aras\u0131nda kurak ay say\u0131s\u0131nda y\u00fczde 26 art\u0131\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, y\u00fcksek senaryoda bu oran y\u00fczde 40&#8217;a yakla\u015f\u0131yor.<br \/>\nAra\u015ft\u0131rmada ayr\u0131ca, aylarca s\u00fcrebilen ve 15 aya kadar uzayabilen kurak d\u00f6nemlerin olu\u015fabilece\u011fi, bunun da tar\u0131msal \u00fcretim, i\u00e7me suyu temini ve ekosistem dengesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi tehditler do\u011furaca\u011f\u0131 belirtildi.<br \/>\nDo\u00e7. Dr. Safari, &#8220;Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zellikle \u0130zmir&#8217;in tar\u0131m, i\u00e7me suyu ve ekosistem dengesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, art\u0131k soyut bir kavram de\u011fil. Ege B\u00f6lgesi gibi hassas alanlar, hem s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 hem de buharla\u015fma nedeniyle \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bask\u0131 alt\u0131nda. Tar\u0131msal \u00fcretim, i\u00e7me suyu temini ve ekolojik denge tehlike alt\u0131nda. Bu \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda gelece\u011fe dair net bir tablo ortaya koyduk: Adaptasyon ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl su y\u00f6netimi politikalar\u0131 bir an \u00f6nce hayata ge\u00e7irilmeli&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Neler yap\u0131labilir?<br \/>\nDo\u00e7. Dr. Safari at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<br \/>\n&#8220;- Yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in izleme ve s\u0131n\u0131rlama sistemleri geli\u015ftirilmeli.<br \/>\n&#8211; Tar\u0131msal sulamada modern ve su tasarruflu teknikler yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131.<br \/>\n&#8211; \u015eehir \u015febekelerindeki su ka\u00e7aklar\u0131 h\u0131zla \u00f6nlenmeli.<br \/>\n&#8211; Kurakl\u0131k erken uyar\u0131 sistemleri b\u00f6lgesel d\u00fczeyde kurulmal\u0131.<br \/>\n&#8211; \u0130klim projeksiyonlar\u0131na dayal\u0131 uzun vadeli su y\u00f6netim planlar\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131.<br \/>\n&#8211; Yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 art\u0131r\u0131larak karbon ayak izi azalt\u0131lmal\u0131.<br \/>\n&#8211; Alternatif su kaynaklar\u0131 devreye al\u0131nmal\u0131; at\u0131k sular tar\u0131mda kullan\u0131lmal\u0131, deniz suyu ar\u0131tma tesisleri kurulmal\u0131&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015far \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Jafar Safari, y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmada, b\u00f6lgenin 2100 y\u0131l\u0131na kadar nas\u0131l bir kurakl\u0131k e\u011filimine girece\u011fi analiz edildi. Ortaya \u00e7\u0131kan olas\u0131 senaryolara g\u00f6re; kurak ay say\u0131s\u0131 y\u00fczde 40 artabilir. \u0130zmir ve \u00e7evresinde etkisini art\u0131ran kurakl\u0131k, b\u00f6lgedeki barajlar\u0131n kritik seviyelere gerilemesine ve baz\u0131 il\u00e7elerde su kesintilerine neden oldu. &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-45650","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45650"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45652,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45650\/revisions\/45652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}