{"id":52408,"date":"2026-02-08T11:41:51","date_gmt":"2026-02-08T08:41:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/?p=52408"},"modified":"2026-02-08T11:41:51","modified_gmt":"2026-02-08T08:41:51","slug":"ulali-bayrami-mursidi-husam-efendinin-gercek-kimligi-ve-divani-ilk-kez-yayinlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/2026\/02\/08\/ulali-bayrami-mursidi-husam-efendinin-gercek-kimligi-ve-divani-ilk-kez-yayinlandi\/","title":{"rendered":"Ulal\u0131 Bayram\u00ee M\u00fcr\u015fidi H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin ger\u00e7ek kimli\u011fi ve d\u00eev\u00e2n\u0131 ilk kez yay\u0131nland\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Mu\u011fla&#8217;n\u0131n Ula il\u00e7esinde b\u00fcy\u00fck mutasavv\u0131f Bayr\u00e2m\u00ee \u015eeyhi Muabbir H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin kimli\u011fi, silsilesi, \u015fiirleri, yeti\u015ftirdi\u011fi \u00f6\u011frencileri ve etkisi 450 sene sonra ilk kez bilimsel olarak kaleme al\u0131nd\u0131. Hac\u0131 Bayram-\u0131 Vel\u00ee&#8217;nin, Ak\u015femsedd\u00een ve Akhisarl\u0131 Mecd\u00fcddin \u0130s\u00e2 Efendi&#8217;nin silsilesinden yeti\u015fen Muabbir H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin hayat\u0131n\u0131 ve \u015fiirlerini i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fma pek \u00e7ok bilinmezi de ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131.<br \/>\nGazi \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden edebiyat ve tasavvuf tarih\u00e7isi Dr. Mustafa Tatc\u0131&#8217;n\u0131n uzun s\u00fcren ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonunda yazd\u0131\u011f\u0131 eser &#8216;Bayr\u00e2m\u00ee \u015eeyhi Ulal\u0131 H\u00fcs\u00e2m Efendi ve Mehmed \u015e\u00e2fi\u00ee&#8217;nin Hayat\u0131-\u0130l\u00e2h\u00eeleri&#8217; ismini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-51507\" src=\"https:\/\/ayyildizgundem.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/AW637245_01-183x300.jpg\" alt=\"\" width=\"183\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f at\u0131flar d\u00fczeltildi: 450 y\u0131ll\u0131k yan\u0131lg\u0131 ayd\u0131nland\u0131<br \/>\nKitab\u0131 haz\u0131rlayan Dr. Mustafa Tat\u00e7\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmayla ilgili olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<br \/>\n&#8220;Y\u0131llard\u0131r H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin ad\u0131, P\u00eer H\u00fcs\u00e2medd\u00een-i U\u015f\u015f\u00e2k\u00ee ve o\u011flu Mehmed \u015e\u00e2fi\u2018\u00ee ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, hatta ona ait olmayan eserler H\u00fcs\u00e2m mahlasl\u0131 ba\u015fka ki\u015filer ad\u0131na yay\u0131mlan\u0131yordu. Yeni \u00e7al\u0131\u015fma; yazmalar, kit\u00e2beler, men\u00e2k\u0131bn\u00e2meler ve silsilen\u00e2meler \u00fczerinden yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalarla bu b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131y\u0131 kesin bi\u00e7imde ortadan kald\u0131rd\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin Gelibolu&#8217;da ba\u015flayan Akhisar, M\u0131s\u0131r, Hicaz, \u0130stanbul ve nihayet Mente\u015fe\/Ula&#8217;da devam eden ilgin\u00e7 hayat hik\u00e2yesi ile Divan-\u0131 \u0130lahiyat\u0131 bulunmaktad\u0131r. Eserde ayr\u0131ca H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin o\u011flu \u015e\u00e2fi\u00ee&#8217;nin de bilinmeyen hayat\u0131yla \u015fiirlerine yer verilmektedir. H\u00fcsam Efendi tasavvuf tarihinde oldu\u011fu kadar edebiyat tarihinde de ad\u0131ndan s\u00f6z edilmesi gereken \u00f6nemli bir mutasavv\u0131f \u015fairdir. O, \u015fiirleriyle Yunus Emre mektebine mensup bir \u015fairdir. Onun divan\u0131 Yunus&#8217;un, Hac\u0131 Bayram-\u0131 Vel\u00ee&#8217;nin, Ak\u015femsedd\u00een, \u0130brahim Tennur\u00ee, \u0130brahim G\u00fcl\u015fen\u00ee ve Dede \u00d6mer Ru\u015fen\u00ee&#8217;nin bir devam\u0131 niteli\u011findedir.&#8221;<\/p>\n<p>Ula&#8217;da bir g\u00f6n\u00fcl oca\u011f\u0131: Anadolu&#8217;nun unutulmu\u015f irfan havzas\u0131<br \/>\n\u015eeyh H\u00fcsam Efendi&#8217;nin &#8216;Ula&#8217;da bir g\u00f6n\u00fcl oca\u011f\u0131, Anadolu&#8217;nun unutulmu\u015f irfan havzas\u0131&#8217; oldu\u011funa i\u015faret eden Dr. Tat\u00e7\u0131, &#8220;V\u00e2hib \u00dcmm\u00ee&#8217;nin Elmal\u0131&#8217;da, Merkez Efendi&#8217;nin \u0130stanbul&#8217;da, \u015eab\u00e2n-\u0131 Vel\u00ee&#8217;nin Kastamonu&#8217;da g\u00f6n\u00fcller uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u015eeyh H\u00fcs\u00e2m Efendi Ula&#8217;da bir irf\u00e2n oca\u011f\u0131 kurdu. Burada yeti\u015ftirdi\u011fi onlarca g\u00f6n\u00fcl ehlini ba\u015fta Mente\u015fe \u00e7evresi olmak \u00fczere, Adalara, Ege, Marmara ve \u0130\u00e7 Anadolu&#8217;ya ve hatta K\u0131r\u0131m&#8217;a g\u00f6nderdi. Evliya \u00c7elebi 1671&#8217;de Ula&#8217;ya ziyaretinde H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin hat\u0131ras\u0131n\u0131n elan canl\u0131 oldu\u011funu anlatt\u0131ktan sonra bu b\u00fcy\u00fck g\u00f6n\u00fcl i\u00e7in &#8216;Din dery\u00e2s\u0131n\u0131n dalg\u0131c\u0131, yak\u00een incisi Hazret-i \u015eeyh H\u00fcs\u00e2medd\u00een&#8217; nitelemesinde bulunur&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n haz\u0131rlan\u0131\u015f\u0131 ve i\u015flevi<br \/>\nAnadolu&#8217;nun unutulan bir P\u00eer&#8217;inin 450 y\u0131l sonra yeniden hat\u0131rlanaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Dr. Tat\u00e7\u0131, kitab\u0131n k\u00fclt\u00fcr ve irfan tarihimizle ilgili olarak da \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<br \/>\n&#8220;Yeni kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, sadece bir d\u00eev\u00e2n yay\u0131n\u0131 de\u011fil; Anadolu tasavvuf tarihinin bo\u015f kalm\u0131\u015f bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yeniden in\u015fa eden kapsaml\u0131 bir ke\u015fif niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Ula ve Mente\u015fe \u00e7evresinde y\u00fczy\u0131llarca ya\u015fam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir irfan gelene\u011finin ger\u00e7ek kurucusu yeniden hat\u0131rlanacak hale geldi. Eser, hem k\u00fclt\u00fcr tarih\u00e7ileri hem tasavvuf akademisyenleri, hem de yerel tarih ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan &#8216;Mente\u015fe-Ula irfan havzas\u0131n\u0131n merkezi&#8217; olarak de\u011ferlendiriliyor. Gelibolu&#8217;da do\u011fup Akhisar&#8217;da pi\u015fen, M\u0131s\u0131r ve Mekke&#8217;de olgunla\u015fan, Ula&#8217;da bir irfan oca\u011f\u0131 kuran bu b\u00fcy\u00fck p\u00eerin sesi nihayet yeniden duyuluyor. Ulal\u0131 H\u00fcsam Efendi, sadece bir mutasavv\u0131f de\u011fil; Anadolu irfan\u0131n\u0131n kay\u0131p halkas\u0131n\u0131 tamamlayan bir b\u00fcy\u00fck pirdir. \u015eimdi, d\u00f6rt y\u00fcz elli y\u0131l sonra, onun d\u00eev\u00e2n\u0131, silsilesi, \u015fahsiyeti ve miras\u0131 nihayet do\u011fru isimlerle, do\u011fru kaynaklarla g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor.&#8221;<br \/>\nT\u00fcrkiye Yazarlar Birli\u011fi (TYB) Mu\u011fla \u0130l Temsilcisi Prof. Dr. Nam\u0131k A\u00e7\u0131kg\u00f6z, &#8220;Dr. Mustafa Tat\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, y\u00f6remizin k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerine \u00e7ok \u00f6nemli bir katk\u0131d\u0131r. Biz TYB Mu\u011fla \u0130l Temsilcili\u011fi ve Metinbilim Enstit\u00fcs\u00fc Derne\u011fi olarak her t\u00fcrl\u00fc toplant\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye haz\u0131r\u0131z&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mu\u011fla&#8217;n\u0131n Ula il\u00e7esinde b\u00fcy\u00fck mutasavv\u0131f Bayr\u00e2m\u00ee \u015eeyhi Muabbir H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin kimli\u011fi, silsilesi, \u015fiirleri, yeti\u015ftirdi\u011fi \u00f6\u011frencileri ve etkisi 450 sene sonra ilk kez bilimsel olarak kaleme al\u0131nd\u0131. Hac\u0131 Bayram-\u0131 Vel\u00ee&#8217;nin, Ak\u015femsedd\u00een ve Akhisarl\u0131 Mecd\u00fcddin \u0130s\u00e2 Efendi&#8217;nin silsilesinden yeti\u015fen Muabbir H\u00fcs\u00e2m Efendi&#8217;nin hayat\u0131n\u0131 ve \u015fiirlerini i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fma pek \u00e7ok bilinmezi de ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131. Gazi \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-52408","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52408"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52410,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52408\/revisions\/52410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}