{"id":62504,"date":"2026-06-17T09:42:45","date_gmt":"2026-06-17T06:42:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/?p=62504"},"modified":"2026-06-17T09:44:19","modified_gmt":"2026-06-17T06:44:19","slug":"deniz-kaplumbagalarinin-dogal-yasam-dongusune-anlamli-destek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/2026\/06\/17\/deniz-kaplumbagalarinin-dogal-yasam-dongusune-anlamli-destek\/","title":{"rendered":"DEN\u0130Z KAPLUMBA\u011eALARININ DO\u011eAL YA\u015eAM D\u00d6NG\u00dcS\u00dcNE ANLAMLI DESTEK"},"content":{"rendered":"<p>AYDEM Enerji \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda Ayd\u0131n, Denizli ve Mu\u011fla\u2019da elektrik da\u011f\u0131t\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6neten ADM Elektrik, deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n do\u011fal ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in Fethiye k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k\u201d ile ayd\u0131nlatacak.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-62505 size-full\" src=\"https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/denizkaplumbaga1_600x338.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/denizkaplumbaga1_600x338.jpg 600w, https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/denizkaplumbaga1_600x338-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Projeyi de\u011ferlendiren ADM Elektrik Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Emrah Kalkan, \u201cDo\u011fal ya\u015famla uyumlu hareket etme anlay\u0131\u015f\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz proje kapsam\u0131nda, sokak ayd\u0131nlatmalar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131klara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyoruz. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lamayan deniz kaplumba\u011falar\u0131, b\u00f6ylece \u015fehir y\u00f6n\u00fcne de\u011fil deniz y\u00f6n\u00fcne giderek denize kavu\u015fabiliyor\u201d dedi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-62506 size-full\" src=\"https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/genel_600x207.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"207\" srcset=\"https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/genel_600x207.jpg 600w, https:\/\/ayyildizgundem.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/genel_600x207-300x104.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, \u00f6zellikle k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde yaz aylar\u0131nda do\u011fal ya\u015fam \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131yor. Kentle\u015fmenin h\u0131z kazanmas\u0131 ve teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn etkileri, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131na y\u00f6nelik uygulamalar\u0131n \u00f6nemini her ge\u00e7en g\u00fcn daha da art\u0131r\u0131yor. Bu ba\u011flamda k\u0131y\u0131 ekosistemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini destekleyen \u00e7al\u0131\u015fmalar ve do\u011fal ya\u015fam\u0131 g\u00f6zeten uygulamalar, kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n, Denizli ve Mu\u011fla\u2019n\u0131n elektrik da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketi ADM Elektrik, bu anlay\u0131\u015fla deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n do\u011fal ya\u015fam\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik \u00f6nemli bir projeyi hayata ge\u00e7iriyor. Pilot uygulamas\u0131n\u0131 2025 y\u0131l\u0131nda Mu\u011fla\u2019n\u0131n Fethiye il\u00e7esinde, Karaot Plaj\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015ftiren ADM, projeyi Fethiye\u2019de Koca\u00e7al\u0131\u015f Plaj\u0131 b\u00f6lgesinde geni\u015fletiyor. Pamukkale \u00dcniversitesi ve ADM\u2019nin ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc proje, T.C. \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n akademisyenler \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde uzun y\u0131llard\u0131r hayata ge\u00e7irdi\u011fi koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak.<\/p>\n<p>Pamukkale \u00dcniversitesi Deniz Kaplumba\u011fas\u0131 Uzman\u0131 \u00d6\u011fr. G\u00f6r. Dr. Do\u011fan S\u00f6zbilen dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda AYDEM Enerji\u2019nin katk\u0131s\u0131 ve ADM Elektrik \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde hayata ge\u00e7irilen proje ile, yumurtlama d\u00f6nemlerinde \u015fehir \u0131\u015f\u0131klar\u0131ndan olumsuz etkilenen deniz kaplumba\u011falar\u0131 i\u00e7in sokak ayd\u0131nlatmalar\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lamayan deniz kaplumba\u011falar\u0131 b\u00f6ylece hem g\u00fcvenli \u015fekilde yuva yapabilecek hem de yumurtadan \u00e7\u0131kan yavrular deniz y\u00f6n\u00fcne giderek suya kavu\u015fabilecek. Fethiye kumsallar\u0131nda hayata ge\u00e7irilen uygulama, insan faaliyetleriyle do\u011fal ya\u015fam\u0131n uyum i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fine dair \u00f6nemli bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyor.<\/p>\n<p><strong>DR. DO\u011eAN S\u00d6<\/strong><strong>ZBILEN: <\/strong>\u201c<strong>FETH\u0130YE<\/strong>\u2019<strong>DEK\u0130 PROJE T\u00dcRK\u0130YE<\/strong>\u2019<strong>DE B\u0130R \u0130LK VE \u00d6NC\u00dc\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Fethiye k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019de deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli yuvalama alanlar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen S\u00f6zbilen projenin bilimsel \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek, &#8220;Fethiye kumsallar\u0131, T.C. \u00c7evre \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan izleme ve koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n en uzun s\u00fcreyle kesintisiz s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir alan. Bununla birlikte, \u015fehir ve yuvalama kumsal\u0131n\u0131n i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011fu yo\u011fun bir turizm b\u00f6lgesi. Deniz kaplumba\u011falar\u0131, dinozorlardan daha eski canl\u0131 t\u00fcrleri olarak milyonlarca y\u0131ll\u0131k evrimsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde edindikleri uyum sayesinde ya\u015famlar\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Ancak k\u0131y\u0131 b\u00f6lgelerinde artan insan bask\u0131s\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131 olan yapay ayd\u0131nlatmalar, \u00f6zellikle beyaz ve parlak \u0131\u015f\u0131klar hem yeti\u015fkin di\u015filerin yuvalama davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hem de yavrular\u0131n denize y\u00f6nelimlerini olumsuz etkileyebiliyor. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n deniz kaplumba\u011falar\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck etki yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu nedenle k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k uygulamalar\u0131, d\u00fcnyada yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir koruma uygulamas\u0131 olarak son y\u0131llarda \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. ADM Elektrik ile hayata ge\u00e7irdi\u011fimiz bu proje, T\u00fcrkiye\u2019de bir ilk\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu<\/p>\n<p>\u201c<strong>YAPAY I\u015eIKLAR TEHD\u0130T OLU\u015eTURUYOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Yavrular\u0131n yumurtadan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra denizin do\u011fal ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 izleyerek suya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten S\u00f6zbilen bu nedenle yapay \u0131\u015f\u0131klar\u0131n \u00f6nemli bir tehdit olu\u015fturdu\u011funu vurgulay\u0131p, \u201cKoca\u00e7al\u0131\u015f Plaj\u0131\u2019ndaki bu uygulama sayesinde kaplumba\u011falar kendi d\u00fcnyaya geldikleri yerde \u00f6zg\u00fcrce yavrulayacak. Akdeniz genelinde yuva say\u0131s\u0131nda art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, Fethiye&#8217;de ge\u00e7ti\u011fimiz 30 y\u0131l i\u00e7inde belirgin bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmad\u0131. Bu nedenle al\u0131nacak her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlem kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Deniz kaplumba\u011falar\u0131, kendileri d\u00fcnyaya geldikleri kumsallara y\u0131llar sonra yuvalamak i\u00e7in geri d\u00f6nen canl\u0131lar. Bug\u00fcn korudu\u011fumuz yavrular\u0131n yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131l sonra sa\u011fl\u0131kl\u0131 yuvalama alanlar\u0131 bulabilmesi i\u00e7in bu kumsallar\u0131 gelecekte de korumaya devam etmeliyiz\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>EMRAH KALKAN: <\/strong>\u201c<strong>PROJEY\u0130 B\u00d6LGEM\u0130ZDE YAYGINLA\u015eTIRMAYI HEDEFL\u0130YORUZ\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Projeye ili\u015fkin de\u011ferlendirmede bulunan ADM Elektrik Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Emrah Kalkan, \u201cAyd\u0131n, Denizli ve Mu\u011fla illerini kapsayan b\u00f6lgemizde \u00e7evresel ve sosyal projeleri hayata ge\u00e7irirken en \u00f6nemli kriterimiz, projenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131. \u015eirket olarak sahip oldu\u011fumuz de\u011ferler aras\u0131nda yer alan \u2018Hayata Dokunmak\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n gelece\u011fini korumaya, faaliyet b\u00f6lgemizde t\u00fcm canl\u0131lara fayda sa\u011flayacak projeleri hayata ge\u00e7irmeye devam ediyoruz. Ekosistem i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz eden deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli \u00fcreme alanlar\u0131, b\u00f6lgemizde yer al\u0131yor. Biz de sokak ayd\u0131nlatmalar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131klara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyoruz. B\u00f6ylece hem deniz kaplumba\u011falar\u0131 rahat\u00e7a denize ula\u015fabiliyor hem de m\u00fc\u015fterilerimiz i\u00e7in ayd\u0131nlatma kesintisiz devam ediyor. Projeyi b\u00f6lgemizde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyoruz\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p><strong>\u0130LK B\u0130L\u0130MSEL VER\u0130LER EYL\u00dcL AYINDA<\/strong><\/p>\n<p>Deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n \u00fcreme sezonu May\u0131s ay\u0131nda ba\u015fl\u0131yor, Eyl\u00fcl sonunda bitiyor. Yakla\u015f\u0131k 45-60 g\u00fcnl\u00fck kulu\u00e7ka s\u00fcrecinin ard\u0131ndan yavrular\u0131n Temmuz ortas\u0131ndan itibaren denizle bulu\u015fmas\u0131 bekleniyor. Di\u015filer genellikle 2-3 y\u0131lda bir yumurta veriyor ve bir sezonda birka\u00e7 yuva da yapabiliyor. Bir yuvada genellikle 50-100 yumurta bulunuyor. Bu s\u00fcre\u00e7te di\u015fi kaplumba\u011falar\u0131n yuvalama davran\u0131\u015flar\u0131, yuva say\u0131lar\u0131 ve yavrular\u0131n denize ula\u015fma ba\u015far\u0131lar\u0131 sistematik olarak takip ediliyor. Deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n erginle\u015fmesi 20-25 y\u0131l\u0131 buldu\u011fu i\u00e7in ilk etapta yuva say\u0131s\u0131 konusunda dramatik bir de\u011fi\u015fim beklenmiyor. Her y\u0131l d\u00fczenli olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi beklenen bu \u00e7al\u0131\u015fmalarla elde edilecek ilk bulgular\u0131n eyl\u00fcl ay\u0131nda de\u011ferlendirilerek raporlanmas\u0131 planlan\u0131yor. Projenin etki de\u011ferlendirmesi ise \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda yap\u0131lacak izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla takip edilecek.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AYDEM Enerji \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda Ayd\u0131n, Denizli ve Mu\u011fla\u2019da elektrik da\u011f\u0131t\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131 y\u00f6neten ADM Elektrik, deniz kaplumba\u011falar\u0131n\u0131n do\u011fal ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in Fethiye k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131 \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k\u201d ile ayd\u0131nlatacak. Projeyi de\u011ferlendiren ADM Elektrik Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Emrah Kalkan, \u201cDo\u011fal ya\u015famla uyumlu hareket etme anlay\u0131\u015f\u0131yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz proje kapsam\u0131nda, sokak ayd\u0131nlatmalar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131klara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyoruz. K\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lamayan deniz kaplumba\u011falar\u0131, b\u00f6ylece &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62505,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1777,1191,85,277],"class_list":["post-62504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-genel","tag-aydem","tag-ayyildiz-gundem","tag-fethiye","tag-proje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62504"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62508,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62504\/revisions\/62508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ayyildizgundem.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}